Vítáme vás na stránkách kroniky Malé Úpy

Minulost Malé Úpy
(dle info Malá Úpa)

Dřevaři

Louky a budní hospodářství

Chalupy

Havárie letadla
JU-52 na Sněžce

Obec Malá Úpa

Cestovní ruch

Novodobá kronika

1991

1992

1993

1994

1995

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

   
   
   
   
   
   
   
   
   

 

Śnieżka jest najczęściej odwiedzanym miejscem w Małej Upie
już od XVII wieku (1899).
 

Nazwa poczty w Małej Upie była zawsze podana na stemplu pocztowym:

1. 3. 1876 - 1920 KLEIN AUPA - MALÁ OUPÁ

1920 - 1924 Č.S.P. MALÁ ÚPA / KLEIN AUPA

15. 1. 1924 - 1938 DOLNÍ MALÁ ÚPA NIEDER KLEIN AUPA

1939 - 1945 NIEDERKLEINAUPA

1945 - 1946 DOLNÍ MALÁ ÚPA

1946 - 1. 4. 1951 DOLNÍ MALÁ ÚPA

2. 4. 1951 - 31. 1. 1984 MALÁ ÚPA

1. 2. 1984 - 1. 5. 1992 PEC pod SNĚŽKOU 44

od 1. 5. 1992 MALÁ ÚPA

TURYSTYKA

(stránka vznikla ve spolupráci Veselý Výlet)

Początki turystyki po czeskiej stronie Karkonoszy związane są właśnie z Małą Upą. Zgodnie z legendą zapisaną w starej małoupskiej kronice Graniczne (Pomezni) Boudy założyli skazani na banicję szlachcice austriaccy. Jeden z nich nazywał się podobno Hübner a w roku 1663 ożenił się z córką miejscowego węglarza. Chyba ich potomek Stefan Hübner w 1815 roku przebudował rodzinną chałupę na hotel. Już wówczas sprowadzał tutaj beczkowe wino węgierskie z piwnic w sąsiedztwie Wiednia. Wśród gości dominowali Niemcy z sąsiedniego Śląska, ale także z Prus i Dolnej Saksonii. Od 1815 roku organizowano stąd jazdy gości na saniach „rohačkách“. Do schroniska Hübnerova bouda wywiozły ich sanie ciągnięte przez konie a po zabawie szybko zjeżdżali w dół do Kowar na saniach kierowanych przez miejscowych górali. Dopiero znacznie później tę atrakcję wprowadzono również w innych częściach Karkonoszy. W 1821 roku Stefan Hübner hotel powiększył o salę taneczną i miejsce dla własnej muzyki. W najlepszym wówczas hotelu górskim w Karkonoszach Hübnerova bouda spędzali czas sławni goście na przykład po wygranej wojnie prusko-austriackiej w 1866 roku następca tronu, późniejszy cesarz pruski, książę Friedrich. Do gminy należy również część najwyższego szczytu na północ od Alp – Śnieżki a obok hotelu Hübnerova bouda wiodła wówczas główna trasa prowadząca na szczyt. Mieszkaniec Małej Upy, który założył do dzisiaj stojący gościniec Pomezni bouda Hermann Blasche wybudował w roku 1868 na małoupskiej części szczytu Śnieżki schronisko Czeska bouda. I chociaż już po dwóch latach sprzedał ją silniejszemu sąsiadowi z Pruskiej boudy Friedrichowi Sommerowi, długo była najważniejszą gospodą po czeskiej stronie gór. W latach 1875 – 1945 schronisko bardzo dobrze prosperowało w rękach rodziny Pohlów z Karpacza. Przejęcie obu schronisk przez państwo czechosłowackie w 1945 roku nie przyniosło nic dobrego żadnemu z nich. Hübnerova bouda przebudowana przed drugą wojną światową, lecz niezupełnie dokończona nie dostała nowego właściciela i stopniowo pustoszała aż w roku 1961 została zburzona. Miejsce, w którym stała przypomina już tylko nazwa wyciągu narciarskiego Hybnerka. Również Czeska bouda na Śnieżce pod socjalistyczną opieką spustoszała do tego stopnia, że wkrótce z uwagi na bardzo zły stan techniczny zostanie rozebrana. Podobnie i trzeci znany obiekt w Małej Upie nie został po pożarze w 1941 roku odbudowany. Hotel z restauracją Mohornův mlýn powstał w 1902 roku z przebudowanego starego młyna uszkodzonego przez powódź w 1897 roku. Właściciel hotelu Wenzel Adolf pochodzący z miejscowości Špindlerův Mlýn pozostawił część karczmy młyńskiej, w której w 1779 roku nocował przyszły cesarz Józef II. Przechowywane w niej były drobne przedmioty codziennego użytku upamiętniające jego pobyt takie jak sztućce, pachołek do zdejmowania butów itp. Wszystko spłonęło podczas pożaru.

Siedmiokilometrowa dolina Lví důl pozostała do dnia dzisiejszego najbardziej romantycznym zakątkiem Małej Upy. Ciągnie się od niemalże samego szczytu Śnieżki aż po Spálený Mlýn (1901).
 

 

 

 

 

 

Wyraźny renesans turystyki wiąże się z rosnącą popularnością narciarstwa i wprowadzeniem sezonu zimowego na początku XX wieku. Przede wszystkim na Pomeznich Boudach wyrosły nowe hotele i pensjonaty. W owym czasie w Górnej Małej Upie zastanawiano się nad możliwością zmiany nazwy całej miejscowości na Pomezní Boudy. Gwałtowny rozwój ruchu turystycznego przerwała I wojna światowa. Ponowne ożywienie wywołały sukcesy gospodarcze Czechosłowacji po 1920 roku. Szybki rozwój regionu przerwała głęboka światowa recesja gospodarcza. W dodatku w 1933 roku Adolf Hitler zakazał wywozić z kraju marki, co pociągnęło za sobą gwałtowny spadek liczby gości z Niemiec. Po II wojnie światowej najwięcej gości zawitało do Małej Upy za pośrednictwem organizacji związkowych pod hasłem: „Góry dla pracujących“. Hotele zostały przekształcone w domy wypoczynkowe związków zawodowych (FWP - Fundusz Wczasów Pracowniczych). Kolejną zmianę przyniosła „aksamitna rewolucja“ i prywatyzacja po 1990 roku. Zmiany te pociągnęły za sobą wyraźną poprawę warunków noclegowych, narciarskich oraz innych usług. Sam fakt otwarcia Centrum Informacyjnego jest tego dowodem.

 

Do zabudowań hotelu Mohornův mlýn należała również stara karczma, w której nocował cesarz
Józef II. Z tyłu mieściły się ścieralnia drzewa i wytwórnia gontów wykorzystujące pierwotny napęd
młyński (1903).

 

Hübnerova bouda była w 1815 r. pierwszym hotelem po czeskiej stronie Karkonoszy (1902).

Największą atrakcją Krakonoszy wschodnich przez ponad sto lat były jazdy na saniach tzw.: „rohačkách“ z Pomeznich Bud do Kowar. (1910).
 

Wzrost popularności narciarstwa na początku XX wieku przyśpieszył powstanie sezonu zimowego.
Narciarze na fotografii zjechali przez dolinę Czarnej Wody 24 stycznia 1926 r.
 

Pomezní Boudy před rozvojem turistického ruchu, vlevo zaniklý hostinec Stará Pomezní bouda neboli
Heindelbaude, vpravo Pomezní bouda neboli Goderbaude (1905).
 

Pomezní bouda se v průběhu sto padesáti let jmenovala Blaschkebaude, Goderbaude, Hoferova Pomezní bouda a ještě nedávno Devětsil (1904).

 

Pierwszy hotel w samych Pomezních Boudách – Schronisko (Bouda) cesarza Franciszka Józefa I założył zamieszkały tutaj Ignaz Tippelt w 1911 r. Po rozpadzie monarchii kilkakrotnie je przebudowywał zmieniając przy okazji nazwę obiektu na Tippeltova bouda.
Po drugiej wojnie światowej nazywę zastąpiono nazwiskiem gospodarza przydzielonego przez państwo i schronisko nazywano Vachatova bouda – dzisiaj znamy je jako hotel Drużba (1914).